Tanı Tedavi Rehberi » Alerjik Rinit

Alerjik Rinit

ALERJİK RİNİT

Alerjik rinit nazal mukozanın IgE aracılı, kronik enflamatuvar bir hastalığıdır. Çocuk
ve erişkinlerde sık rastlanır. Kişisel ve ailesel atopi öyküsü, alerjenler, hava kirliliği ve
sigara temel risk faktörleridir.

Tanı
Öykü
Hapşırma, burun tıkanıklığı, akıntısı ve kaşıntısı, geniz akıntısı ve kaşıntısı, en
belirgin yakınmalardır. Tanı için, bu yakınmalardan en az ikisinin bir saatten uzun
sürelerle bir günden fazla tekrarı gereklidir.
Öyküde yakınmaların mevsimlerle ilişkisi ve tetikleyici faktörler yanı sıra kişisel
ve ailesel atopi de sorgulanmalıdır. Yakınmalar mevsimsel yoğunluk gösterebilir
veya yıl boyu sürebilir. Mevsimsel rinitte etken genelde polenlerken, diğerlerinde
çoğunlukla akar, hamamböceği, evcil hayvan, mantar sporu gibi ev içi alerjenlerdir.

Fizik muayene
Nazal mukoza genellikle soluk ve ödemli görünümdedir. Berrak burun akıntısı ve
konkaların hipertrofisi gözlenebilir. Göz altında koyu halkalanmalar (Shiner belirtisi),
alerjik selam (burun tıkanıklığı hissinden kurtulmak için el ayası ile burnun yukarıya
doğru itilmesi) ve buna bağlı olarak burun üzerinde çizgilenme kronik olgularda belirgin
olabilir.
Alerjik rinite eşlik eden hastalıklar
Alerjik rinit tek olarak veya konjonktivit, astım ve atopik dermatitle birlikte görülebilir.

Komplikasyonlar
Uygun tedavi edilmediğinde rinosinüzit, uyku bozukluğu (apne), ağız solunumu
nedeniyle damak ve diş yapısında gelişimsel sorunlar gelişebilir.

Ayırıcı tanı
Enfeksiyöz rinit (soğuk algınlığı)
Mekanik sorunlar (adenoid vejetasyon, septum deviasyonu, yabancı cisim, tümör)
Polipozis
Vazomotor rinit
İlaçlara bağlı rinit (bazı antihipertansif ilaçlar, oral kontraseptifler)
Rinitis medikamentoza (topikal dekonjestanların aşırı kullanımına bağlı rinit)

Korunma
Mevsimsel rinitte, polen döneminde dış etkinliklerden olabildiğince kaçınma
Ev tozu akarlarından korunmak için ev içinde nemin azaltılması (ev içinde çamaşır
kurutulmaması, ev sıcaklığının yüksek tutulması), toz tutabilecek kalın halı, battaniye
gibi eşyaların en aza indirilmesi.
Ev içi alerjenler yanı sıra sigara, egzoz gazı, deterjan, boya, parfüm gibi iritanlardan
sakınma

Tedavi
Amaç, okul ve iş başarısını bozan, sosyal uyumda güçlüğe yol açan semptomların
baskılanması, yaşam kalitesinin düzeltilmesi ve komplikasyonların önlenmesidir.
İlaç dışı tedavi
Serum fizyolojikle burun lavajı yapılabilir.

İlaç tedavisi
Alerjik rinit tedavisinde ilk seçenek antihistaminiklerdir.

Birinci kuşak antihistaminikler ucuz, kolay bulunabilen ve güvenli ilaçlardır:
Difenhidramin hidroklorür; Çocukta 5 mg/kg/gün, 4 eşit dozda, ağızdan (en çok 300 mg/gün), Yetişkinde 3-4 kez 25-50 mg, ağızdan.
Hidroksizin; Çocukta 2-5 mg/kg/gün, 3-4 dozda, ağızdan, Yetişkinde 3-4 kez 25 mg, ağızdan.
Klemastin; Çocukta günde 2 kez 250-500 μg, ağızdan, Yetişkinde günde 2 kez 0,5-1 mg, ağızdan.

Birinci kuşak antihistaminiklerin sedasyon yan etkisinden kaçınılması gerektiğinde
ikinci kuşak antihistaminikler tercih edilebilir:
Loratadin; 2-6 yaş 5 mg/gün, tek doz, ağızdan, 6 yaş üstü ve erişkinde 10 mg/gün, tek doz, ağızdan.
Setirizin; 2-6 yaş 5 mg/gün, tek doz, ağızdan, 6 yaş üstü ve erişkinde 10 mg/gün, tek doz, ağızdan.
Feksofenadin hidroklorür; tek doz 120 mg/gün, ağızdan, 12 yaşın altında verilmez.

Burun tıkanıklığının belirgin olduğu ve semptomları antihistaminiklerle
baskılanamayan hastalarda, tedaviye lokal veya sistemik dekonjestanlar veya topikal
steroidler eklenebilir.

Topikal steroidler:
Budesonid; 6 yaş üstü ve erişkinde 2x100-200 μg.
Flutikazon propionat; 4-11 yaş 1x100 μg, 12 yaş üstü ve erişkinde 1-2x100 μg.
Mometazon furoat; 4-11 yaş 1x100 μg, 12 yaş üstü ve erişkinde 1-2x100 μg.
Triamsinolon asetonid; 6-12 yaş 1x55 μg, 12 yaş üstü ve erişkinde 1x110 μg.

Sistemik dekonjestan:
Psödoefedrin; 2-5 yaş 3x15 mg, ağızdan, 6-12 yaş 3x30 mg, ağızdan, 12 yaş üstü ve erişkinde 2-3x60 mg, ağızdan.
Yaşlı ve hipertansif hastalarda dikkatle kullanılmalıdır.

Lokal dekonjestan:
Ksilometazolin hidroklorür, oksimetazolin damla veya sprey;
12 yaş altında günde 2 kez 0,5 mg (günde 3 doz aşılmamalı)
12 yaş üstü ve erişkinde günde 4 kez 1 mg
Lokal dekonjestanlar 5 günden uzun kullanılmamalıdır.

Topikal steroidler ile burun ve boğazda kuruma ve irritasyon, burun kanaması, koku
ve tat duyusunda bozulma, seyrek olarak ülserasyon, septum perforasyonu gibi yan
etkiler olabilir. Bu nedenle, gerektiğinde, birinci basamak tedavide kullanım 4 hafta
ile sınırlandırılmalı ve nazal septuma uygulanmamasına dikkat edilmelidir.

ALERJİK RİNİT TEDAVİSİ
Eğitim ve korunma

1. Basamak
Aralıklı hafif* semptomlar (<4 gün/hafta, <4 hafta); oral H 1 antihistaminik, ve gerekirse dekonjestan, düzelme varsa tedaviye 1 ay devam et.
2. Basamak
Aralıklı orta-ağır** semptomlar veya sürekli hafif semptomlar; oral H 1 antihistaminik ve topikal kortikosteroid, gerekirse dekonjestan. 2-4 hafta sonra düzelme varsa Tedaviye 1 ay devam et, düzelme yoksa Bir üst basamağa geç ve tedaviye 1 ay devam edin.
3. Basamak
Sürekli orta-ağır semptomlar; topikal kortikosteroid, 2-4 hafta sonra değerlendir. Düzelme varsa bir alt basamağa in, Düzelme yoksa sevk et.
*Hafif : Uyku ve günlük etkinliklerde sorun yok, okul-iş başarısı normal.
**Orta-ağır: Uyku düzensizliği, günük etkinliktede bozulma, okul-iş başarısında bozulma (en az biri)

İzlem
Mevsimsel alerjik rinitte tedavi, polen mevsimi boyunca, kronik olgularda kontrol
sağlanana dek sürmelidir.
Düzelmeyen hastalar komplikasyonlar açısından değerlendirilmelidir.

Sevk
Tedaviye yeterli yanıt vermeyen olgular, ayırıcı tanı açısından ileri tetkiklerin
yapılabilmesi, sorumlu alerjenin saptanması ve gerektiğinde immünoterapi kararı açısından
sevk edilmelidir.

Kaynaklar
1. Pathophysiology and Pharmacotherapy of Allergic Rhinitis. JACI 1999;103 (3)
2. Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma. Aria Workshop Report. JACI 2001;108 (5)
3. Gary S. Rachelefsky. National Guidelines Needed to Manage Rhinitis and Prevent Complications. Ann Allergy,
Asthma, Immunol. 1999;82:296-305
4. Kayaalp S, ed. BNF/TİK Türkiye İlaç Kılavuzu, İstanbul: Turgut Yay., 2001.



İlacabak.com - Sitemizde ilaç satışı, ilaç temini veya ilaç promosyonu gibi bir faaliyetimiz yoktur. Ayrıca sitemiz üzerinde tıbbi konularda yardım veya danışma hizmeti de verilmemektedir. Sitede yer alan tüm bilgiler hasta ve doktorların ilaçlar hakkında bilgi sahibi olması için hazırlanmıştır. Sitemizdeki bilgilerin eksik veya güncellenmemiş olmasından sitemiz yasal sorumluluk altında değildir. Siteye giren kullanıcılarımız bu koşulları kabul etmiş sayılır. İlaç kullanmadan önce, lütfen doktorunuza danışınız.

Sitemizde yaptığınız ziyaretten memnun kalmadıysanız bizimle iletişime geçerek gelişmemize katkıda bulunabilirsiniz.